Khí nitơ: Bạn có biết nó có độc không?

Khí nitơ có độc không? Cách phòng tránh khi sử dụng khí nitơ

Hiện nay, khí nitơ đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống, đặc biệt trong các ngành công nghiệp điện tử, luyện kim, thực phẩm, bơm lốp ô tô, hàng không, máy phân tích mẫu, và hàn. Tuy nhiên, có một số người vẫn đặt câu hỏi liệu khí nitơ có độc không? Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu và phân tích sự thật về vấn đề này.

Khái quát về khí nitơ

Khí nitơ là gì?

Nitơ là một nguyên tố hóa học chiếm khoảng 78% trong không khí và khí quyển của trái đất. Nó cũng có mặt trong tất cả các sinh vật sống, với tỷ lệ khoảng 3% tính trên trọng lượng cơ thể con người. Khí nitơ tinh khiết là một loại khí không màu, không có mùi, và không có vị. Nó tham gia phản ứng hóa học duy nhất với lithium ở nhiệt độ phòng. Khí nitơ cũng là thành phần quan trọng tạo ra nhiều hợp chất như axit amin, axit nitric, amoniac và xyanua trong cơ thể.

Khí nitơ có độc không?

Nitơ có phải là khí độc không?

Trong điều kiện bình thường, khí nitơ không có khả năng hỗ trợ trong quá trình cháy như oxy. Tuy nhiên, khí nitơ vẫn được sử dụng trong quá trình chữa cháy vì các lý do sau:

  • Nitơ có khả năng dẫn điện kém, vì vậy nó được sử dụng để dập tắt các đám cháy thiết bị điện.
  • Nitơ giúp làm giảm nhiệt độ trong quá trình cháy.
  • Nitơ giảm nồng độ oxy tại vùng cháy.

Dù không hỗ trợ sự sống và không có khả năng cháy, khí nitơ không ảnh hưởng đến sức khỏe khi hàm lượng oxy trong cơ thể vẫn được đảm bảo. Tuy nhiên, việc sử dụng quá nhiều khí nitơ có thể gây ra sốc phản vệ và tê liệt các chi. Ngoài ra, cần lưu ý rằng thực phẩm bảo quản bằng khí nitơ có nhiệt độ lạnh hơn so với các sản phẩm khác, vì vậy khi sử dụng cần chờ cho khói từ sản phẩm tan hết trước để tránh bị bỏng lạnh.

Ứng dụng của nitơ

Nhờ vào tính chất đặc biệt về mặt lý và hóa học, nitơ được sử dụng rộng rãi trong cuộc sống và công nghiệp.

  • Nitơ định hình thành nitơ lỏng.
  • Nitơ được sử dụng để bảo quản thực phẩm, ngăn chặn quá trình oxy hóa và làm chậm quá trình ôi thiu.
  • Nitơ có khả năng làm sạch đường ống và gia công các loại kim loại, giúp nâng cao độ bền của đường ống.
  • Nitơ tham gia trong ngành luyện kim và sản xuất linh kiện điện tử, đặc biệt trong sản xuất thép không gỉ.
  • Nitơ được sử dụng để bơm lốp ô tô và máy bay nhờ vào tính chất trơ và không có độ ẩm.
  • Nitơ được sử dụng để vận chuyển thực phẩm và bảo quản các sản phẩm sinh học.
  • Nitơ còn được sử dụng trong nghiên cứu, giáo dục và phân tích mẫu.
  • Trong lĩnh vực y tế, nitơ giúp bảo quản các cơ quan và sản phẩm sinh học, và cũng được sử dụng trong các quá trình da liễu để điều trị các tổn thương da ác tính hoặc có khả năng gây ung thư.
  • Nitơ cũng được sử dụng trong chữa cháy để dập tắt đám cháy thiết bị điện, giảm sức nóng của đám cháy và giảm nồng độ oxy tại khu vực cháy.

Khí nitơ có độc không?

Khí nitơ có độc không?

Mặc dù khí nitơ chiếm tỷ lệ 78% trong không khí và được sử dụng rộng rãi trong thực tế với tính năng làm lạnh để bảo quản an toàn cho thực phẩm, nhưng nó vẫn tiềm ẩn những rủi ro không mong muốn:

Bỏng lạnh do nitơ lỏng

Nitơ lỏng là một hợp chất tương tự nước nhưng chỉ chứa 80,8% nitơ ở nhiệt độ sôi. Nhiệt độ hóa lỏng của nitơ là -196 độ C và cũng rất thấp ở trạng thái rắn. Khi nitơ lỏng tiếp xúc với da một cách lâu dài mà không được điều trị kịp thời, nó có thể gây bỏng lạnh, gây hoại tử và thậm chí nguy hiểm tính mạng. Nếu tiếp xúc với mắt, nitơ lỏng có thể gây dị ứng mắt và dẫn đến mù lòa. Tình trạng này thường xảy ra ở các khu vực sản xuất, trạm cung cấp và chiết xuất nitơ lỏng.

Gây ngạt thở

Mặc dù nitơ chiếm một phần tỷ lệ đáng kể trong khí quyển, nó không duy trì sự sống như oxy. Môi trường không khí tốt cho con người chứa 21% oxy và nếu mức này giảm xuống dưới 19%, sẽ gây ra vấn đề về hô hấp. Nếu nitơ được giữ trong một không gian kín hoặc nếu nitơ bị khí hoá và hấp thụ toàn bộ lượng oxy, hoặc nếu hít vào một lượng lớn khí nitơ, điều này có thể gây ra những vấn đề như khó thở, buồn nôn, nôn mửa, nghẹt thở, co thắt dạ dày và nguy hiểm hơn nữa, có thể gây tử vong.

Làm cháy nổ thiết bị chứa nitơ

Nitơ được lưu trữ trong các bình kín. Nếu không bảo quản đúng cách, nitơ lỏng trong không gian kín có thể hóa hơi đột ngột do tăng áp suất, gây nổ và ảnh hưởng đến tính mạng của những người xung quanh.

Ảnh hưởng đến vật liệu tiếp xúc gần

Nitơ lỏng có nhiệt độ rất thấp, lên đến -195,8 độ C. Vì vậy, ngay cả những vật liệu tiếp xúc gần hoặc trực tiếp với nitơ lỏng cũng có thể biến dạng, nứt vỡ do chênh lệch nhiệt độ.

Ô nhiễm môi trường

Sản phẩm phân bón chứa nitrat khi thấm vào đất, nguồn nước ngầm và chảy ra sông suối, gây ra cái chết của nhiều loài sinh vật.

Cách phòng tránh khi sử dụng khí nitơ

Để đảm bảo an toàn khi sử dụng khí nitơ, chúng ta cần chú ý đến các biện pháp bảo quản và sử dụng đúng cách:

Cách bảo quản:

  • Yêu cầu bảo quản khí nitơ theo phương pháp và điều kiện đúng, sử dụng thùng chứa chất lượng tốt và có đèn báo thông gió. Chỉ sử dụng trong hệ thống khép kín và trang bị thiết bị phòng cháy nổ. Vận chuyển nội bộ an toàn.

  • Bảo quản khí nitơ đúng nhiệt độ. Tránh bảo quản trong môi trường kín và tránh tiếp xúc với các chất gây cháy nổ. Tách biệt với các chất không tương thích.

Cách sử dụng:

  • Đào tạo chuyên nghiệp là điều cần thiết trước khi tiến hành công việc liên quan đến khí nitơ. Khi làm việc với khí nitơ, hãy đảm bảo sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân để đảm bảo an toàn. Sau mỗi tiếp xúc, hãy rửa tay và thay quần áo nếu bị nhiễm bẩn.

  • Khi mua bình gas nitơ, hãy chọn những địa chỉ uy tín để đảm bảo an toàn tối đa và giảm thiểu nguy cơ cháy, nổ và rò rỉ.

Phải được đào tạo chuyên nghiệp trước khi thực hiện công việc liên quan đến nitơ

Như vậy, qua bài viết này, ta đã hiểu rõ hơn về khí nitơ, liệu nó có độc không và cách sử dụng và bảo quản một cách an toàn. Hãy cẩn trọng và thực hiện những biện pháp phòng ngừa để tránh những rủi ro không mong muốn khi tiếp xúc với khí nitơ.