Cây Thanh trà – Sự hấp dẫn và độc đáo của quả trái miền Tây

cay thanh tra son tra plum mango gandaria

Với người miền Tây, quả Thanh trà không còn xa lạ bởi hình dáng và hương vị độc đáo. Tuy nhiên, đối với người ở vùng khác, loại cây này khá mới mẻ và ít được biết đến. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về cây Thanh trà, đặc điểm của nó và cách trồng để cây nhanh ra trái.

Đặc điểm cây Thanh trà

Cây Thanh trà, còn có tên gọi khác là sơn trà, chanh trà hay xoài mút. Loại cây này có tên khoa học là Bouea macrophylla, tên tiếng Anh là gandaria, plum mango hoặc mango plum. Ban đầu, đây là loại cây mọc dại trong rừng, sau đó được người dân miền Tây thuần dưỡng và trồng rộng rãi ở các tỉnh An Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, …

Thanh trà là cây ăn trái đặc sản của miền Tây
Thanh trà là cây ăn trái đặc sản của miền Tây

Đặc điểm hình thái

Thanh trà có hình dáng và đặc điểm nổi bật, dễ dàng nhận biết như sau:

  • Phần thân: Là giống cây thân gỗ lâu năm, nhiều cành, chiều cao khoảng 10m với tán rộng lên tới 3m.
  • Phần lá: Lá thanh trà giống lá xoài, xanh đậm, dài, nhọn ở đầu. Kích thước nhỏ với chiều dài từ 8 – 10cm, rộng từ 3 – 5cm.
  • Phần quả: Trái xoài mút khi non có màu xanh và chuyển màu vàng khi chín. Kích thước nhỏ như trái chanh, màu vàng óng đẹp mắt. Những chùm chanh trà chín vàng lúc lỉu trên cây thật khiến người ngắm đã mắt.
  • Phần hạt: Hạt màu vàng, khi lột vỏ cứng giòn ra, bạn sẽ thấy thịt quả mềm, mọng nước, bên trong có 1 hột. Vị chua chua ngọt ngọt của quả thực sự kích thích vị giác.

Thời gian ra trái

Thanh trà là loại cây ăn quả lâu năm, có tốc độ phát triển chậm, thời gian cho thu hoạch khá lâu. Đối với cây ghép, sẽ cho trái sau 3 – 4 năm trồng. Còn với cây trồng bằng hạt, thời gian ra trái lâu hơn đến 10 năm. Quả xoài mút khi chín có thể giữ trên cây từ 12 – 15 ngày, có vị thơm nhẹ và phổ biến với hương vị chua mát, thanh ngọt.

Theo thông lệ, cây thường ra hoa vào tháng 11 hàng năm, sau 1 tuần thì đậu trái. Quả phát triển và bắt đầu cho thu hoạch vào tháng 2. Mùa quả thanh trà thường kéo dài đến hết tháng 3 âm lịch.

Khu vực trồng

Cây xoài mút thường được trồng chủ yếu ở các tỉnh miền Nam, do có điều kiện khí hậu và thời tiết phù hợp cho cây sinh trưởng, ra hoa và đậu trái chất lượng ngon. Đối với miền Bắc, cây thanh trà chưa phù hợp để trồng do điều kiện thời tiết, khí hậu không thuận lợi để cây phát triển. Trời quá nắng nóng vào mùa hè và lạnh giá vào mùa đông có thể làm cây chết hàng loạt hoặc không thể ra hoa, kết trái.

Thanh trà có mấy loại?

Trên thị trường hiện nay, Thanh trà được chia thành 2 vị ngọt và chua, với 2 giống nổi tiếng có nguồn gốc từ Thái Lan và giống thanh trà Năm Cập. Trong đó, giống nhập Thái mới được du nhập vào Việt Nam gần đây cũng đã tạo được sức hút, nhưng khó có thể ngon bằng Thanh trà của Việt Nam.

Thanh trà ngọt

Phổ biến và được bán nhiều nhất trên thị trường là Xoài mút ngọt. Quả có hình dáng thon dài, vỏ dày cứng, có lớp phấn trắng phủ bên ngoài. Khi chín, phần vỏ quả có màu vàng nhạt, khi ăn có vị ngọt dịu nhẹ.

Quả Thanh trà ngọt
Quả Thanh trà ngọt

Thanh trà chua

Loại Thanh trà chua có hình dáng quả tròn, vỏ mỏng, khi chín có màu vàng sậm. Khi ăn, bạn sẽ thấy rất chua và có cảm giác rùng mình. Nhờ vị chua thanh đặc biệt, quả này thường được dùng để nấu canh chua.

Quả Thanh trà chua
Quả Thanh trà chua

Thanh trà Thái

Được nhập khẩu từ Thái Lan, giống xoài mút Thái có quả có hình bầu dục, vỏ ửng vàng. Khi ăn, bạn sẽ thấy vị ngọt hấp dẫn và mùi thơm quyến rũ, khó cưỡng. Đặc biệt, bạn có thể ăn cả vỏ vì phần vỏ và thịt quả khó tách rời.

Quả Thanh trà Thái
Quả Thanh trà Thái

Thanh trà Năm Cập

Là giống đặc biệt mang tên ông Năm Cập nổi tiếng ở tỉnh Vĩnh Long, được người dùng đánh giá rất cao. Trái xoài mút Năm Cập có kích thước lớn hơn các loại khác, vỏ giòn và ruột có vị ngọt thanh tuyệt vời. Loại này được đánh giá là ngon nhất và ăn đứt các loại còn lại. Bạn dễ dàng phân biệt và nhận biết qua hình ảnh dưới đây.

Quả Thanh trà Năm Cập

Giá trị dinh dưỡng của quả Thanh trà

Quả Thanh trà không chỉ thơm ngon mà còn giàu dinh dưỡng, khoáng chất. Mỗi năm chỉ có một mùa. Theo thống kê, trong 149g thanh trà có chứa 70 calo và nhiều dưỡng chất khác như:

  • Calo: 70
  • Carbs: 18g
  • Protein: 1g
  • Chất xơ: 3g
  • Vitamin A: 46% giá trị hàng ngày (DV)
  • Vitamin B6: 7% của DV
  • Vitamin B9: 5% DV
  • Magiê: 5% của DV
  • Kali: 11% của DV
  • Mangan: 11% của DV

Ngoài ra, trong thịt quả còn chứa một lượng nhỏ vitamin C, vitamin B1, B2, đồng, sắt, canxi và phốt pho.

Cây Thanh trà có tác dụng gì?

Đối với trái thanh trà, nhờ chứa dồi dào các vitamin, khoáng chất, nó có rất nhiều tác dụng cho sức khỏe, cụ thể:

  • Hỗ trợ sức khỏe tim mạch nhờ tác dụng điều hòa huyết áp và chống oxi hóa.
  • Trị táo bón và tốt cho hệ tiêu hóa.
  • Cải thiện thị lực và giúp mắt sáng khỏe.
  • Tốt cho não bộ, cải thiện khả năng tư duy.
  • Có chất chống oxi hóa và ngăn ngừa bệnh ung thư.

Giống cây này được trồng nhiều ở các tỉnh phía Nam với mục đích phát triển kinh tế, giúp nhiều bà con thoát nghèo và vươn lên làm giàu. Ngoài ra, cây còn có tán lá rộng, khi trồng trong sân vườn sẽ giúp làm mát không gian và tạo không gian sống xanh mát.

Trái thanh trà đã giúp nhiều bà con miền Tây thoát nghèo
Trái thanh trà đã giúp nhiều bà con miền Tây thoát nghèo

Kỹ thuật trồng và chăm sóc

Thanh trà là loại cây trồng lâu năm, thời gian cho thu hoạch dài. Để cây phát triển tốt và đạt sai quả, bạn cần lưu ý một số kỹ thuật trồng và chăm sóc cây như sau:

  • Đất trồng: Cây thích hợp với nhiều loại đất như đất thịt pha cát, đất đỏ bazan, đất phù sa, …
  • Mật độ trồng: Nếu đất trồng có độ phì cao, mật độ trồng là 9 x 9m. Còn đối với đất kém mỡ, mật độ trồng là 7 x 7m, 8 x 8m.
  • Ánh sáng: Cây thích sáng nắng. Do đó, hãy trồng cây tại nơi có nhiều ánh sáng để cây có thể hấp thụ ánh sáng mặt trời và phát triển tốt.
  • Thời điểm trồng: Nên trồng vào mùa mưa để cây sinh trưởng tốt và tối ưu việc tưới nước.
  • Hố trồng: Đào hố kích thước 50 x 50 x 50cm. Bón lót phân chuồng đã ủ hoai mục, super lân cùng vôi trước khi trồng khoảng 15 ngày.
  • Trồng cây: Bỏ lớp bầu bằng tay để cây thoát khỏi bầu ni lông, sau đó đặt thẳng cây vào hố. Lấp đất kín cổ rễ và nén chặt đất xung quanh. Tưới nước đầy hố để cây nhanh bén rễ và phát triển tốt.
  • Tưới nước: Bổ sung nước thường xuyên để cây nhanh phát triển và sinh trưởng, đặc biệt là khi mới trồng và thời tiết khô hạn.
  • Cắt tỉa cành: Sau mỗi 2 – 3 tháng, cắt tỉa cành nhằm loại bỏ cành mọc rậm rạp và cành nhỏ để cây được thông thoáng.
  • Làm cỏ: Làm sạch cỏ dại và xới xáo đất thường xuyên để giúp đất thông thoáng và phòng trừ sâu bệnh.
  • Bón phân: Bón lót và bón thúc đều đặn trong từng giai đoạn để cây đủ dưỡng chất phát triển và đậu quả.
  • Thu hoạch: Trèo thang, dùng kéo cắt trái và túi lưới để hái quả, hạn chế trèo lên cây để tránh gãy cành. Khi cắt, cắt kèm 1 – 3 lá ở cuống sẽ giúp quả tươi lâu hơn.

Nếu được chăm sóc tốt, cây sẽ ra trái sai trĩu khi vào mùa
Nếu được chăm sóc tốt, cây sẽ ra trái sai trĩu khi vào mùa

Cây Thanh trà giá bao nhiêu?

Hiện nay, trên thị trường hoa quả, giá trái Thanh trà chính vụ dao động và giá cây giống rất phù hợp cho người muốn mua để trồng thử. Dưới đây là một số mức giá tham khảo:

  • Quả xoài mút có giá từ 40.000 – 60.000VNĐ/kg tùy loại.
  • Cây giống thanh trà có giá dao động từ 80.000 – 400.000 VNĐ tùy giống.

Cây giống thanh trà khỏe mạnh tại vườn ươm
Cây giống thanh trà khỏe mạnh tại vườn ươm

Để mua cây giống đạt chuẩn, bạn có thể đến các trại giống, vườn cây hoặc mua online qua các trang Thương mại điện tử. Tuy nhiên, bạn cần lựa chọn địa chỉ uy tín để đảm bảo chất lượng cây giống.

Trên đây là thông tin chi tiết về cây Thanh trà, một loại trái cây độc đáo của miền Tây. Nếu bạn còn thắc mắc, hãy để lại câu hỏi phía dưới bài viết để được tư vấn thêm. Và đừng quên nhấn Like, Share và truy cập Website mỗi ngày để cập nhật thêm thông tin, kiến thức về các loài hoa, cây cảnh khác nhé.